Çiftçinin Yükü Artıyor, Kazancı Düşüyor
tabloya dikkat çekti. Giderek tırmanan girdi maliyetlerinin yanı sıra düşen alım fiyatlarının çiftçiyi belirsizliğe sürüklediğini belirten kurul, zor günler geçiren üreticilerin desteklenmesi gerektiğinin altını çizdi.
Edirne İl Koordinasyon Kurulu, Trakya tarımını yakından ilgilendiren sorunları değerlendirmek üzere yaptığı toplantıda üreticinin yaşadığı fiyat ve maliyet baskısına dikkat çekti. İl genelindeki ziraat odaları, ortak açıklamayla buğday, kanola, ayçiçeği ve çeltikte yaşanan sorunları gündeme taşıdı.
“ARADAKİ FİYAT FARKINI KİM KAZANDI?”
Ortak açıklamada, çiftçinin ürününü düşük fiyattan satmak zorunda kaldığı, ardından piyasanın yükselmesiyle oluşan farkın kim tarafından kazanca dönüştüğü soruldu. Ziraat odaları, iki yıllık zorlu dönemin ardından 2026 sezonunda yağışların üreticiye umut verdiğini ancak ürün fiyatlarının beklentileri karşılamadığını vurguladı.
Açıklamada, Edirne genelinde buğday veriminin ortalama 500 kilogram olduğu, TMO’nun sezon başında açıkladığı fiyatların 14 bin 750 ile 16 bin 500 TL aralığında bulunduğu hatırlatıldı. Buna karşın serbest piyasada ürünün 10-14 TL seviyelerinde satıldığı, kilogram maliyetinin ise 18-20 TL olduğu belirtildi. Ziraat odaları, çiftçinin ürününün büyük bölümünü sattıktan sonra buğday ihracatının serbest bırakılmasıyla fiyatların 18-20 TL seviyesine çıktığını, bunun da üreticide ciddi mağduriyet yarattığını ifade etti.
KANOLADA DA BENZER TABLO
Kanolada da benzer bir süreç yaşandığı kaydedilen açıklamada, kilogram maliyetinin 27 TL olduğu, sezon başında 22-27 TL bandında işlem gören ürünün daha sonra 33 TL seviyesine yükseldiği belirtildi. Oda başkanları, kısa sürede yaşanan fiyat artışının nedenini sorguladı.
AYÇİÇEĞİNDE FİYAT BASKISI
Trakya için stratejik öneme sahip ayçiçeğinde ise son iki yılda düşük verim ve fiyat nedeniyle ekim alanlarının daraldığı ifade edildi. 2026’da yağışların etkisiyle üreticide yeniden umut oluştuğu ancak tarife kontenjanı, vergi indirimi, ithalat tarihi ve TMO’nun ham yağ ithalatı gibi gelişmelerin fiyatları yeniden aşağı çektiği dile getirildi.
Ziraat odaları, bu durumun üreticiyi ve Trakya Birlik’i zor durumda bıraktığını belirterek, gerekli önlemler alınmazsa 2027’de ayçiçeği ekiminde yeniden ciddi düşüş yaşanabileceği uyarısında bulundu.
ÇELTİKTE TMO’YA ÇAĞRI
Çeltik sezonunun başlamasıyla birlikte gözlerin TMO’ya çevrildiği belirtilen açıklamada, serbest piyasa fiyatlarının geçen yılın altında kaldığı, kilogram maliyetinin ise 47 TL olduğu aktarıldı. Üreticiler, TMO’nun bir an önce alım fiyatını açıklamasını ve alıma başlamasını talep etti.
Açıklamada tarımsal desteklere de tepki gösterildi. Buna göre, 2025’te buğday için dönüm başına 806 TL olan temel ve planlı üretim desteğinin yaklaşık 15,5 litre mazot alabilirken, 2026’da 954 TL’ye çıkan desteğin yalnızca 9,5 litre mazota denk geldiği ifade edildi. Ziraat odaları, destek ödemelerinin 2027’nin şubat ve mart aylarına bırakılmasının da çiftçinin finansman yükünü artıracağını savundu.
ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Edirne Ziraat Odaları, çözüm için şu çağrılarda bulundu:
- Temel ve planlı üretim destekleri en geç ekim sonuna kadar ödensin
- Düşük fiyat nedeniyle oluşan zararlar için yeniden kilogram başına prim verilsin
- Çeltikte TMO alım fiyatını gecikmeden açıklasın
- Ayçiçeğinde üreticiyi koruyacak fiyat politikası uygulansın
- Tarım politikaları üretim maliyetleri dikkate alınarak yeniden düzenlensin
Açıklamanın sonunda, gerekli adımların atılmaması halinde üreticinin tarımdan çekilebileceği, köylerin boşalabileceği ve gıda enflasyonunun artabileceği uyarısı yapan Ziraat Odaları, ortak mesajlarını, “Biz üretmezsek ülke aç kalır” sözleriyle tamamladı.